Vergeten Games van 2009 (2)

Weblog | 2 januari 2010 -

“Cryostasis: Sleep of Reason neemt spelers mee op een angstaanjagend avontuur naar het onbekende terwijl zij de donkere, bevroren en claustrofobische gangen onderzoeken en de schokkende geheimen van de North Wind ontsluieren.” -GamingOnly

“And it sent up a shower of sparks and went out.”

Cryostasis is de meest vergeten game van 2009, daar moge geen twijfel over bestaan. De game kent volgens Gamespot’s Kevin Vanord momenten van “bevroren briljantie”, maar wist desalniettemin niet iedereen te verwarmen. Er was geen hype, geen buitengewone media-aandacht, nee, de aandacht voor de game ging als een nachtkaars uit. Tekenend hiervoor is de wijze waarop ik geintroduceerd werd tot deze game; Gamespot riep Cryostasis namelijk in haar ‘Best of 2009’ verkiezingen uit tot de best verhalende game van het jaar. Dragon Age: Origins en Assassins’s Creed II moesten toekijken hoe deze tamelijk onbekende game van Russische makelij er met de prijs vandoor ging. 1C bracht Cryostasis al in februari 2009 uit, maar de pers was destijds erg verdeeld. IGN gaf de game een 6, Gamespot een 8, Worthplaying deelde een 8,5 uit. Wat maakt Cryostasis zo controversieel en bijzonder?



Cryostasis: Sleep of Reason is zo’n game waarbij de titel al een heleboel verraad. De game leent haar naam van cryopreservatieproces; het bevriezen van objecten tot extreem lage temperaturen om zodoende de levensduur ervan uit te stellen. Dit principe, wat je terugvindt bij bijvoorbeeld het invriezen van spermacellen, wordt door 1C gekoppeld aan het idee van ‘stasis’; de totale controle over een in coma gebracht menselijk wezen, zie KOTOR, Mass Effect, en Half Life. Het doet een beetje denken aan het idee van Avatar, maar 1C vertelt niet het verhaal van een of andere buitenaardse planeet; nee, 1C vertelt het verhaal van Alexander Nestorov.

Droominterpretatie

Alexander is een Russische meteoroloog, of weerkundige, die op zoek gaat naar de bemanning van de North Wind. De North Wind was een nucleaire ijsbreker die een kleine 20 jaar eerder vermist is geraakt op de noordpool. Alexander vindt het schip, maar in het zicht van de figuurlijke haven valt hij met slee en al in een wak, en lijkt hij te overlijden. Vanaf dit moment bepaalt de speler de rest van het verhaal. De interpretaties liegen er niet om. Sommigen stellen dat Alexander dood is gegaan bij de val, en dat de gehele game zich afspeelt in een droomwereld (vandaar de ‘Sleep of Reason’). Anderen stellen dat Alexander de val wel degelijk overleefd heeft, en dat de game dromen afwisselt met de ‘realiteit’. Al met al is Cryostasis een extreem complexe, postmodern filosofische first-person horror shooter, met als belangrijkste thema’s de dood, egoisme, de kou, paranormale activiteit en ‘afterlive’.


Een flashback van Alexander's val

Cryostasis is een game waarbij het verhaal overduidelijk voorrang krijgt boven de gameplay. De gameplay is log en traag en de verschillende wapens ogen allemaal net zo immobiel als de bevroren ijsbreker waarop het verhaal zich afspeelt. Het herladen van een rifle duurt zelfs meer dan 10 seconden, om maar even een indicatie te geven hoe belangrijk de makers het vonden om de gameplay aan te passen aan het verhaal. Want tja, denk je nou echt dat een weerkundige in staat is om a la Call of Duty als een luipaard van hot naar her te springen? Ook het looptempo en de snelheid waarin het verhaal wordt verteld ogen langzaam, maar tegelijkertijd is dit allemaal opgezet in de dienst van het briljante verhaal dat verteld wordt.



Flashbacks

Cryostasis heeft een unieke manier van verhaal vertellen. Geen briefings, geen text, geen spectaculaire cutscenes. Cryostasis vertelt het verhaal van de kapitein van de ijsbreker door middel van dromen; de dromen of herinneringen van de overleden bemanningsleden. Zodra je het lijk van een bemanningslid tegenkomt kan je met een druk op de knop de laatste levensminuut van dat bemanningslid herbeleven, en is het aan jou de taak om dat bemanningslid te redden van zijn ondergang. Het spel wordt dus net zoals Bioshock, waar sowieso veel parellellen mee te vinden zijn, vooruitgeduwd door middel van flashbacks. Zo speel je een keer als een machinist wiens leven abrupt is geeindigd omdat hij zich op de verkeerde plek bevond toen het schip tegen een ijsberg aanvoer. Door de machinist ergens anders heen te laten lopen voorkom je dat hij overlijdt, en op het moment dat je terugkeert in Alexanders’ ‘realiteit’ zul je dan ook merken dat het lijk verdwenen is. Het is een unieke manier van verhaal vertellen die je alleen terug kunt vinden in de hogere literatuurwerken. Cryostasis is daarom ook uniek in de game-wereld.


Grafisch is de game erg sfeervol, let vooral op de manier waarop contrast gebruikt wordt.

De legende van Danko

Deze 'mental echoes' vormen maar een deel van het verhaal. Er wordt namelijk nog een tweede verhaal verteld, dat van de volksheld Danko. De legende van Danko is een Russisch volksverhaal dat opgeschreven is door de Russische auteur Maxim Gorky. Danko’s Burning Heart, te lezen in “Starukha Izergil”, gaat over Danko, een jonge leider van een groep vluchtelingen. Ze zijn onderdeel van een verdreven stam, en Danko leidt ze in noodweer door een donker woud, op zoek naar de ultieme vrijheid:





Danko’s verhaal kan opgevat worden als een analogie voor de kapitein, die met man en macht trachtte zijn bemanningsleden tevreden te houden na de fatale botsing die de ijsbreker maakte met een ijsberg. 1C laat je constant schipperen tussen beide verhalen, waarbij je uiteindelijk in een geweldige climax terechtkomt die zijn weerga niet kent. Een goede kennis van de Griekse mythologie (start nog eens Age of Mythology op zou ik zeggen) is zeker aan te raden als je het einde enigszins wil vatten. Cryostasis is verwarrend, zweverig, maar tegelijkertijd ook fascinerend vanwege de vele referenties die het maakt.

Kritiek

Toch kreeg de game matige reviews. Alle reviews die de game hebben afgekraakt hebben zich gericht op de gameplay, en vandaar de matige recensies. De game is moeilijk speelbaar op het hoogste grafische niveau, zelfs al heb je een erg krachtige pc. Daarnaast is Cryostasis bij tijd en wijle erg moeilijk als je het op moet nemen tegen meerdere zombie’s tegelijk. De omgevingen zijn repetief (vind je het gek in een ijsbreker) en de combat is zoals eerder gezegd wat matig uitgewerkt. Er is geen coversysteem, dus bereid je voor op veel herladen. Het grootste minpunt wat door veel mensen wordt aangehaald is het healthsysteem. Bij Cryostasis moet je constant op zoek naar warmtebronnen om in leven te blijven, en door maar lang genoeg naast een kacheltje te blijven staan genees je jezelf van je wonden. Je temperatuur is in wezen het aantal levenspunten waar je over beschikt. Toegegeven, het is niet realistisch, maar dat hoeft ook helemaal niet aangezien het idee geleend is van een ander werk van Gorky.



Naast de briljante wijze van verhaalvertellen weet Cryostasis ook een extreem geloofwaardige setting te creeeren. De ijspegels in het schip, de vrieskou die je zelf bijna voelt op het moment dat je de verkeerde deur opent; het zit er allemaal in. Het totale plaatje is weergaloos mooi.

Al met al een game waarvoor je die console eens een keertje uit mag zetten, en de good-old PC mag laten ratelen. Op dat Cryostasis nooit vergeten zal worden!