Machinarium

Review | 22 oktober 2009 - Zelden ben ik zo verrast door een game gemaakt door een ‘indie’ developer. Het Tsjechische Amanita Design, bekend van flashgames Samorost en Samorost II, heeft met een budget van $1000 een game afgeleverd die zijn weerga niet kent. Een instant-classic, en een must-buy.

De enige game waar Machinarium zich aan kan meten in het Indie-genre is het fenomenale Braid, en dat zegt denk ik wel genoeg. Machinarium is een point-and-click adventure. Waren die niet uitgestorven? Ja, maar dat weerhield de Tsjechische ontwikkelaar er niet van om het genre nieuw leven in te blazen. Deze game is voor iedereen die hunkert naar de ‘goede oude tijden’, waarbij pen en papier een vitaal onderdeel waren bij het spelen van een game. Machinarium is voor de gamer die Myst, Atlantis, Amerzone, en alle LucasArts games nog altijd op de plank heeft staan.

Het zijn net mensen
De hoofdpersoon in Machinarium is een klein robotje met een uitschuifbaar lichaam. Hiermee wordt meteen de eerste specifieke feature van deze game duidelijk; je zult slim moeten omgaan met de vorm die je het robotje geeft. Wanneer je hem helemaal uitrekt heeft hij meer lengte, en kan hij dus bij objecten komen die normaal buiten bereik zouden liggen. Je kunt hem echter ook laten inkrimpen, waardoor hij met zijn uitschuifbare armen onder tafels en deurposten kan komen. Hierdoor moet je in elke situatie creatief zijn met je hoofdpersonage.

Nog bewonderenswaardiger is het gebrek aan dialoog. Gedurende de game wordt er geen enkele regel tekst voorgedragen. Alles gebeurt via stripwolkjes en machinaal gemompel. Het geeft de wereld waarin je rondloopt een nog authentieker karakter. Daarnaast zorgt het ervoor dat je als speler echt moet gaan gissen naar de betekenis van het verhaal. Niks wordt helder uitgelegd, de interpretatie van de speler is wat het verhaal bepaalt. Net zoals bij Braid dus.

Alle karakters in het spel zijn robots, maar dat neemt niet weg dat ze erg menselijke trekjes hebben. Bepaalde robots zijn autoritaire wachtmeesters, waar andere juist gepassioneerde dammers zijn. De game kan dan ook wel vergeleken worden met Disney’s Wall-E, waarbij je hetzelfde fenomeen tegenkomt. Machinarium loopt op wel meer punten synchroon met Wall-E. De wereld is erg dystopisch; dat wil zeggen dat de wereld er eentje is waarin je zeker niet zou willen wonen. Denk aan Fallout 3 en Bioshock. De inwoners van de stad waarin de game zich afspeelt lijken overal gescreend te worden door camera’s, automatische sweepers vegen de straten schoon, en culturele vrijheden lijken te worden ingeperkt door de heersende orde. Fans van dystopische literatuur; ik noem Orwell’s Nineteeneightyfour (1949), Mccarthy’s The Road (2006), Huxley’s Brave New World (1932) en het door Ishiguro geschreven Never Let me Go (2005), kunnen hun hart ophalen bij deze game. De verwijzingen naar deze boeken zijn mooi verweven in de game.



Logische puzzels
De puzzels zijn natuurlijk ook weer van de partij. In tegenstelling tot de Tales of Monkey Island episodes zie je bij Machinarium veel meer logica in de puzzels. Het komt maar zelden voor dat een puzzel niet opgelost kan worden binnen één ruimte. Zoeken is dus eigenlijk uit den boze. De game combineert ‘Mystachtige’ omgevingspuzzels met inventariscombinaties (zoals bij LucasArts altijd het geval is) en beschikt daarnaast ook nog eens over minigames die heel mooi in het spel zitten verwerkt. Deze minigames variëren van een potje boter-kaas-en-eieren tot het tekenen van een pentagram (zonder natuurlijk de spreekwoordelijke pen van het papier te halen). De minigames zijn niet additioneel; als je het spel wilt halen zul je ze allemaal moeten oplossen. Sowieso is er niets overbodigs in Machinarium; alles wat gebruikt kan worden wordt uiteindelijk gebruikt.

Wanneer je niet uit de puzzels komt kan je twee dingen doen. Of je laat het hoofdpersonage je een hint geven in de vorm van een geanimeerd stripwolkje, of je kijkt in de ingebouwde walkthrough (!). Deze walkthrough, die wordt weergegeven in de vorm van een boek, kan je alleen openmaken door een bepaalde minigame te spelen. Wanneer je die minigame hebt gehaald, krijg je de oplossing van het level te zien in stripvorm. Alt-Tabben is er dus niet meer bij.



Pareltje
Audiovisueel gezien is de game top. Natuurlijk zorgt het feit dat de game gemaakt is met Flash ervoor dat de game er niet supermooi uitziet, maar dat neemt niet weg dat de sfeer van de game uitstekend wordt verwoord in de stijl die is gebruikt. Ik vergelijk het maar met World of Warcraft; ook bij die game ondersteunt de grafische matigheid juist het briljante van het spel. De soundtrack is daarnaast ook mooi gecomponeerd en draagt zeker bij aan de sfeer die de game ademt.

Eigenlijk doet Machinarium alles goed. Het is dan ook by far de beste point-and-click adventure van dit jaar (die wed durf ik wel aan), en schaart zich daarmee onmiddellijk in een rijtje met klassiekers als Myst en Syberia. Ongelooflijk dat zo’n kleine studio als Amanita Design dit heeft weten te bereiken! €16,99 is geen geld voor deze game.